การพัฒนาคุณภาพวารสารวิชาการเพื่อยกระดับสู่ฐานข้อมูลนานาชาติ: กรณีศึกษาวารสารการเมืองการปกครอง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์คุณภาพการดำเนินงานของวารสารการเมืองการปกครองตามองค์ประกอบที่สอดคล้องกับเกณฑ์การประเมินของฐานข้อมูลนานาชาติ และ (2) เสนอแนวทางการพัฒนาวารสารเพื่อเพิ่มความพร้อมในการเข้าสู่ฐานข้อมูลระดับนานาชาติ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสม โดยบูรณาการการวิจัยเชิงปริมาณและการวิจัยเชิงคุณภาพเข้าด้วยกัน กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ ได้แก่ นักวิชาการและนักวิจัยที่เคยตีพิมพ์บทความในวารสารการเมืองการปกครอง จำนวน 30 คน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ขณะที่การวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 5 คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ก่อนบูรณาการผลการวิจัยทั้งสองส่วนด้วยวิธีการตรวจสอบสามเส้า (Triangulation) ผลการวิจัยพบว่า วารสารการเมืองการปกครองมีคุณภาพการดำเนินงานโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยเฉพาะด้านการบริหารจัดการวารสารและกระบวนการพิจารณาบทความซึ่งดำเนินงานสอดคล้องกับมาตรฐานสากล อย่างไรก็ตาม ยังมีประเด็นที่ควรได้รับการพัฒนา ได้แก่ การเพิ่มความเป็นนานาชาติของกองบรรณาธิการและผู้ทรงคุณวุฒิ การขยายเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการระหว่างประเทศ การพัฒนาระบบการเผยแพร่แบบเปิด (Open Access) การกำหนดรหัสดิจิทัลประจำบทความ (DOI) และการเพิ่มการมองเห็นของวารสารในฐานข้อมูลสากล ผลการสังเคราะห์นำไปสู่ข้อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาวารสารใน 4 ด้าน ได้แก่ การบริหารจัดการวารสาร กระบวนการพิจารณาบทความ ความเป็นนานาชาติ และการเผยแพร่และการเข้าถึงบทความ พร้อมทั้งจัดทำแผนพัฒนาเชิงยุทธศาสตร์ระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว เพื่อยกระดับคุณภาพวารสารให้สอดคล้องกับเกณฑ์การประเมินของ Scopus และเสริมสร้างศักยภาพการแข่งขันของวารสารวิชาการไทยในระดับนานาชาติ