นโยบายและแนวปฏิบัติการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการเตรียมต้นฉบับ

วารสารการบริหารปกครอง มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ ตระหนักถึงศักยภาพของปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) ในฐานะเครื่องมือสนับสนุนการวิจัย เพื่อให้การใช้ AI สอดคล้องกับจริยธรรมการตีพิมพ์ในด้านความรับผิดชอบทางวิชาการ ความถูกต้องของข้อมูล ความโปร่งใส การเคารพทรัพย์สินทางปัญญา และการรักษาความลับ กองบรรณาธิการจึงกำหนดนโยบายและแนวปฏิบัติสำหรับผู้เกี่ยวข้อง ดังนี้

1. ผู้เขียน

     1.1 ความเป็นผู้สร้างสรรค์ แนวคิดและข้อเสนอในต้นฉบับต้องเป็นผลงานริเริ่มของผู้เขียน (originality) โดย AI มีสถานะเป็นเพียงเครื่องมือ
    1.2 ความรับผิดชอบ ผู้เขียนต้องตรวจสอบข้อมูลทั้งหมดที่ได้จาก AI ด้วยตนเอง และรับผิดชอบต่อความคลาดเคลื่อน การบิดเบือนข้อมูล การละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา หรือการละเมิดจริยธรรมการตีพิมพ์ที่เกิดจากการใช้ AI
    1.3 ความเป็นผู้เขียน ห้ามระบุ AI หรือผู้พัฒนา AI เป็นผู้เขียน เนื่องจาก AI ไม่สามารถให้ความยินยอมหรือรับผิดชอบต่อเนื้อหาในต้นฉบับได้
    1.4 การเปิดเผยข้อมูล ผู้เขียนต้องระบุการใช้ AI ไว้ท้ายบทความก่อนรายการอ้างอิง ภายใต้หัวข้อ “การเปิดเผยข้อมูลการใช้ปัญญาประดิษฐ์” (Declaration of Generative AI in Scientific Writing) โดยระบุ (1) ชื่อและเวอร์ชันของเครื่องมือ AI ที่ใช้ และ (2) ส่วนของต้นฉบับที่ใช้ AI ช่วยดำเนินการ ทั้งนี้ ไม่ต้องเปิดเผยหากใช้ AI เพื่อปรับแก้ภาษาในต้นฉบับที่ผู้เขียนเขียนขึ้นเองเท่านั้น
    1.5 การใช้ที่อนุญาต ได้แก่ การปรับแก้ภาษา (รวมถึงบทคัดย่อภาษาอังกฤษของต้นฉบับภาษาไทย) การจัดรูปแบบรายการอ้างอิง การช่วยเขียนโค้ด (coding assistance) การวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ และการสร้างแบบจำลอง ทั้งนี้ ต้องไม่ขัดต่อข้อกำหนดอื่นของนโยบายนี้
    1.6 การใช้ที่ไม่อนุญาต ได้แก่ (1) การใช้ AI สร้างเนื้อหาหรือเขียนต้นฉบับ เนื้อหาและภาษาทุกส่วนต้องเขียนขึ้นโดยผู้เขียนเพื่อป้องกันการคัดลอกผลงานทางวิชาการ และ (2) การใช้ AI ปลอม ดัดแปลง หรือบิดเบือนข้อมูล ภาพ หรือการอ้างอิง โดยเด็ดขาด
    1.7 การยอมรับนโยบาย ผู้เขียนต้องศึกษานโยบายนี้ก่อนส่งต้นฉบับ การยืนยันส่งต้นฉบับถือเป็นการยอมรับนโยบายนี้ และการฝ่าฝืนอาจนำไปสู่การปฏิเสธการตีพิมพ์หรือการถอดถอนบทความ

2. ผู้ประเมินบทความ

    2.1 ผู้ประเมินต้องประเมินต้นฉบับด้วยตนเอง และไม่ควรใช้ AI ช่วยประเมิน
    2.2 ผู้ประเมินไม่ควรอัปโหลดต้นฉบับทั้งฉบับหรือบางส่วน รวมถึงผลการประเมิน เข้าสู่ระบบ AI เพื่อป้องกันการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาและหลักการรักษาความลับ
    2.3 หากสงสัยว่าต้นฉบับที่รับผิดชอบมีการใช้ AI ขัดต่อนโยบายนี้ ผู้ประเมินต้องแจ้งบรรณาธิการทันที

3. บรรณาธิการ

    3.1 บรรณาธิการต้องพิจารณาต้นฉบับเบื้องต้นด้วยตนเอง และไม่ควรใช้ AI ช่วยพิจารณา
    3.2 บรรณาธิการไม่ควรอัปโหลดต้นฉบับทั้งฉบับหรือบางส่วนเข้าสู่ระบบ AI ด้วยเหตุผลเดียวกับข้อ 2.2
    3.3 คำวินิจฉัยของบรรณาธิการในกรณีที่มีข้อสงสัยเกี่ยวกับการละเมิดนโยบายนี้ถือเป็นที่สุด

4. การดำเนินการของกองบรรณาธิการ

    กองบรรณาธิการสงวนสิทธิในการเลือกใช้เครื่องมือตรวจหาการใช้ AI การใช้ AI ที่ไม่เหมาะสมหรือขัดต่อนโยบายนี้ถือเป็นการละเมิดจริยธรรมการตีพิมพ์ และกองบรรณาธิการมีสิทธิปฏิเสธการตีพิมพ์หรือถอดถอนบทความ

5. การบังคับใช้

    นโยบายนี้มีผลบังคับใช้กับต้นฉบับที่ส่งเพื่อพิจารณาตีพิมพ์ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2570 เป็นต้นไป