การศึกษาวัจนกรรมในพระราชดำรัสพระราชทานพรปีใหม่ของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

ผู้แต่ง

  • ณัฐพงษ์ แก้วสีสด นักวิชาการอิสระ
  • สุภัคธัช สุธนภิญโญ สาขาวิชาภาษาไทย คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎสวนสุนันทา

คำสำคัญ:

วัจนกรรม, พระราชดำรัส, พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

บทคัดย่อ

   บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประเภทของวัจนกรรมที่ปรากฏในพระราชดำรัสพระราชทานพรเนื่องในโอกาสปีใหม่ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยใช้กรอบแนวคิดทฤษฎีวัจนกรรมของจอห์น อาร์. เซิร์ล (Searle, 1970) เป็นกรอบในการวิเคราะห์ข้อมูลที่ใช้ในการวิจัยรวบรวมจากพระราชดำรัสช่วง พ.ศ. 2560–2569 เผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ของหน่วยราชการในพระองค์ และวิเคราะห์ด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบว่า สามารถจำแนกวัจนกรรมได้ 4 ประเภท ได้แก่ วัจนกรรมแสดงความรู้สึกปรากฏอย่างสม่ำเสมอในทุกปี สะท้อนการสร้างความสัมพันธ์เชิงอารมณ์และการส่งความปรารถนาดีต่อประชาชน รองลงมาคือวัจนกรรมบอกกล่าวและวัจนกรรมชี้นำ ซึ่งทำหน้าที่ถ่ายทอดข้อมูลและแนะแนวทางการปฏิบัติ และสุดท้ายคือวัจนกรรมผูกมัดซึ่งสะท้อนพระราชปณิธานในการปฏิบัติพระราชกรณียกิจ ทั้งนี้ไม่พบวัจนกรรมแถลงการณ์ในข้อมูลที่ศึกษา ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าพระราชดำรัสเป็นการใช้ภาษาอย่างมีแบบแผนเพื่อสื่อสารแนวคิด คุณค่า และสร้างความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์กับประชาชน

เอกสารอ้างอิง

จะเด็ด สุขดี. (2565). การศึกษาวัจนกรรมในพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า, 12(1), 121–133. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/CRMA_HUSO/article/view/277874

ชิตาภา สุขพลำ. (2557). วาทนิพนธ์ การเขียนเพื่อพูดในโอกาสต่าง ๆ. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สมบูรณ์ พจน์ประสาท. (2563). วัจนปฏิบัติศาสตร์เบื้องต้น. เดือนตุลา.

สิทธิธรรม อ่องวุฒิวัฒน์. (2559). กลวิธีทางภาษาที่ใช้ในพระราชดำรัสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พ.ศ. 2417-2453) : การศึกษาจากมุมมองวัจนปฏิบัติศาสตร์. วรรณวิทัศน์, 16, 101–134. https://doi.org/10.14456/vannavidas.2016.5

สิทธิธรรม อ่องวุฒิวัฒน์. (2560). การศึกษากลวิธีทางภาษาจากมุมมองวัจนปฏิบัติศาสตร์ : พระบรมราโชวาทพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร (พ.ศ. 2493-2537). วารสารร่มพฤกษ์ มหาวิทยาลัยเกริก, 35(3), 9-37. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/KKUIJ/article/view/240684

สุจริตลักษณ์ ดีผดุง. (2552). วัจนปฏิบัติศาสตร์เบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 2). สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท.

สุวัฒนา เลี่ยมประวัติ. (2563). วัจนกรรมในพระราชดำรัสพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว. วารสารอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 42(2), 1-20. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jasu/article/view/247688

อภิษฎา ขาวสุทธิ์. (2566). การศึกษาพระราชดำรัสและพระบรมราโชวาท ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในฐานะวรรณกรรมคำสอน. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 10(8), 181–187. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/271428

อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2556). ภาษาศาสตร์สังคม (พิมพ์ครั้งที่ 5). โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Searle, J. R. (1970). Speech acts: An essay in the philosophy of language. Cambridge University Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

18-09-2026

รูปแบบการอ้างอิง

แก้วสีสด ณ., & สุธนภิญโญ ส. (2026). การศึกษาวัจนกรรมในพระราชดำรัสพระราชทานพรปีใหม่ของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า, 13(1), 16–29. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/CRMA_HUSO/article/view/287189