การศึกษาอาคารทรงคุณค่าทางสถาปัตยกรรมสู่การยกระดับศักยภาพ โรงพยาบาลเมืองสงขลาสู่เมืองสร้างสรรค์

ผู้แต่ง

  • ทัชชญา สังขะกูล คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชมงคลศรีวิชัย จังหวัดสงขลา 90000
  • จิฬา แก้วแพรก คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชมงคลศรีวิชัย จังหวัดสงขลา 90000
  • เรืองรัมภา อินทรักษ์ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชมงคลศรีวิชัย จังหวัดสงขลา 90000
  • ฐิติกา แก้วสมวงศ์ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชมงคลศรีวิชัย จังหวัดสงขลา 90000
  • Zulfiqar Ali คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น 40002

DOI:

https://doi.org/10.14456/psruhss.2026.15

คำสำคัญ:

โรงพยาบาลเมืองสงขลา , มรดกทางสถาปัตยกรรม , พื้นที่เรียนรู้เชิงประวัติศาสตร์ , เมืองสร้างสรรค์ , การอนุรักษ์สถาปัตยกรรม

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและศึกษาประวัติความเป็นมาของโรงพยาบาลเมืองสงขลา รวมถึงการประเมินคุณค่าและสังเคราะห์แนวคิดการพัฒนาพื้นที่เรียนรู้เชิงประวัติศาสตร์บนฐานชุมชนในบริบทเมืองสร้างสรรค์ โดยใช้การศึกษาข้อมูลเอกสาร การสำรวจภาคสนาม การบันทึกภาพถ่าย และการประเมินคุณค่าทางประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมของอาคารภายในพื้นที่โรงพยาบาลเมืองสงขลา ผลการศึกษาพบว่า โรงพยาบาลเมืองสงขลาเป็นพื้นที่ที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และมีความสัมพันธ์กับพัฒนาการด้านสาธารณสุขของจังหวัดสงขลา โดยยังคงปรากฏอาคารสำคัญ ได้แก่ ตึกประธานราษฎร์นิกร อาคาร 3 ชั้น (ตึกผู้ป่วยเก่า) และตึกมหิดลอดุลยเดช ซึ่งสะท้อนคุณค่าทางประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมอย่างเด่นชัด แม้อาคารบางส่วนจะมีการเสื่อมสภาพตามอายุการใช้งาน แต่ยังคงมีศักยภาพในการอนุรักษ์และพัฒนา ผลการศึกษายังนำไปสู่การสังเคราะห์แนวคิดการออกแบบพื้นที่เรียนรู้ประวัติศาสตร์โรงพยาบาลเมืองสงขลาสู่เมืองสร้างสรรค์ ภายใต้แนวคิด “บันทึกแห่งการรักษา : รากเหง้าสุขภาวะแห่งเมืองสงขลา” เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านประวัติศาสตร์ สถาปัตยกรรม และพัฒนาการด้านสาธารณสุขของพื้นที่ ส่งเสริมการเรียนรู้ของชุมชน การตระหนักรู้ในคุณค่ามรดกทางวัฒนธรรม และการพัฒนาพื้นที่บนฐานอัตลักษณ์ท้องถิ่น อันนำไปสู่การขับเคลื่อนเมืองสร้างสรรค์อย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

พัชรินทร์ ลั้งแท้กุล. (ม.ป.ป). พัฒนาการด้านสาธารณสุขและการจัดตั้งสถานพยาบาลในจังหวัดสงขลา ตอนที่ 1. กรุงเทพฯ: สำนักหอจดหมายเหตุเเห่งชาติ. สืบค้น 14 กรกฎาคม 2568, จาก https://shorturl.asia/QZlqd

โรงพยาบาลสงขลา. (2568). 100 ปี โรงพยาบาลสงขลา 1 ทศวรรษ สานต่อศรัทธา ก้าวสู่อนาคต. สืบค้น 14 กรกฎาคม 2568, จาก https://heyzine.com/flip-book/b70dae7bf5.html#page/173

ASHWORTH, G. (2011). Preservation, Conservation and Heritage: Approaches to the Past in the Present through the Built Environment. Asian Anthropology, 10(1), 1–18. https://doi.org/10.1080/1683478X.2011.10552601

Australia ICOMOS. (2013). The Burra Charter: The Australia ICOMOS Charter for Places of Cultural Significance. Burwood, Australia: Australia ICOMOS Incorporated.

Feilden, B. M. (2003). Conservation of Historic Buildings (3rd ed.). Oxford: Architectural Press.

Jokilehto, J. (1999). A History of Architectural Conservation. Oxford: Butterworth-Heinemann.

Landry, C. (2006). The Creative City: A Toolkit for Urban Innovators. London: Earthscan.

Plevoets, B., & Van Cleempoel, K. (2019). Adaptive Reuse of the Built Heritage: Concepts and Cases of an Emerging Discipline. New York: Routledge.

UNESCO. (2021). UNESCO Creative Cities Network Mission Statement. Paris: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

30-06-2026

รูปแบบการอ้างอิง

สังขะกูล ท., แก้วแพรก จ., อินทรักษ์ เ., แก้วสมวงศ์ ฐ., & Ali, Z. (2026). การศึกษาอาคารทรงคุณค่าทางสถาปัตยกรรมสู่การยกระดับศักยภาพ โรงพยาบาลเมืองสงขลาสู่เมืองสร้างสรรค์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 20(1), 243–259. https://doi.org/10.14456/psruhss.2026.15

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย