การมีส่วนร่วมของชุมชนและการพัฒนาข้อตกลงร่วมระหว่างธุรกิจแคมป์ปิ้งกับชุมชน
DOI:
https://doi.org/10.14456/psruhss.2026.18คำสำคัญ:
การมีส่วนร่วมของชุมชน , ข้อตกลงร่วม , ธุรกิจแคมปิ้ง , การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน , การจัดการแบบมีส่วนร่วมบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมของชุมชนในบริบทการท่องเที่ยวเชิงแคมปิ้ง 2. วิเคราะห์อิทธิพลของการมีส่วนร่วมของชุมชนต่อการพัฒนาร่างข้อตกลงระหว่างผู้ประกอบการกับชุมชน และ 3. พัฒนากรอบข้อตกลงที่สนับสนุนการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานเชิงอธิบายตามลำดับ เก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่าง 451 คน ด้วยแบบสอบถามและการสุ่มแบบแบ่งชั้น วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและอนุมาน (Chi-Square) และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 12 คน รวมทั้งการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่าการมีส่วนร่วมของชุมชนโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 3.88) โดยเด่นด้านการจัดการทรัพยากร การใช้พื้นที่ และการจำกัดจำนวนนักท่องเที่ยว ขณะที่ชุมชนมีความกังวลด้านการใช้น้ำ การจัดการขยะ สิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย นอกจากนี้ พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างกลุ่มตัวอย่างบางประเด็น โดยเฉพาะอายุที่มีผลต่อการประเมินข้อตกลง
งานวิจัยได้พัฒนาร่างข้อตกลงร่วมจำนวน 7 มิติหลัก 21 องค์ประกอบ ผลการทดสอบ Chi-Square พบว่าอายุส่งผลต่อการประเมินร่างข้อตกลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ซึ่งผู้มีส่วนเกี่ยวข้องส่วนใหญ่เห็นว่าสามารถนำไปใช้ได้จริงและตรวจสอบได้ พร้อมทั้งเสนอให้มีกองทุนท้องถิ่นเพื่อสนับสนุนการพัฒนาและอนุรักษ์ สรุปได้ว่ากรอบข้อตกลงที่พัฒนาขึ้นสามารถสร้างสมดุลระหว่างผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม และการเสริมสร้างพลังอำนาจของชุมชน พร้อมทั้งนำเสนอแบบจำลองเชิงบูรณาการที่เชื่อมโยงการมีส่วนร่วมกับกลไกข้อตกลงเชิงปฏิบัติ ซึ่งสามารถประยุกต์ใช้เป็นต้นแบบในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงชุมชนอย่างยั่งยืนในบริบทอื่นได้
เอกสารอ้างอิง
กรุงเทพธุรกิจ. (2567). เศรษฐกิจไทยฟื้นตัวในปี 2567. สืบค้น 8 ธันวาคม 2567, จาก https://www.bangkokbiznews.com
พรรณี พิมาพันธุ์ศร. (2563). รูปแบบการมีส่วนร่วมเพื่อการคิดสร้างสรรค์สู่การเพิ่มมูลค่าภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชน. วารสารบริหารธุรกิจศรีนครินทรวิโรฒ, 9(2), 105-116. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/BJBM/article/view/244450
วนิดา รุ่งโยธิน. (2561). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชุมชนของเทศบาลตำบลบ้านบึง อำเภอบ้านบึง จังหวัดชลบุรี (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา. https://buuir.buu.ac.th/bitstream/1234567890/8692/1/59910289.pdf
สุรางคนา ศรีสุทธ. (2563). การจัดการธุรกิจแคมปิ้งเชิงยั่งยืน: กรณีศึกษาแคมป์ในประเทศไทย. วารสารการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ, 12(2), 45–62.
Bramwell, B., & Lane, B. (2021). Critical research on the governance of tourism and sustainability. Journal of Sustainable Tourism, 29(1), 1–20. https://doi.org/10.1080/09669582.2020.1720659
Braun, V., & Clarke, V. (2021). Thematic analysis: A practical guide. SAGE Publications. https://doi.org/10.1177/1035719X211058251
Cochran, W.G. (1977). Sampling Techniques (3rd Ed.). New York: John Wiley & Sons.
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and Conducting Mixed Methods Research (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE.
Farmaki, A. (2021). Memory and forgetfulness in tourism crisis research. Tourism management, 83, 104210. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2020.104210
Field, A. (2020). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). SAGE Publications.
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2021). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (3rd ed.). SAGE Publications.
Hall, C. M. (2019). Constructing Sustainable Tourism Development: The 2030 Agenda and the Managerial Ecology of Sustainable Tourism. Journal of Sustainable Tourism, 27, 1044-1060. https://doi.org/10.1080/09669582.2018.1560456
Higgins-Desbiolles, F. (2020). Socialising tourism for social and ecological justice after COVID-19. Tourism Geographies, 22(3), 610–623. https://doi.org/10.1080/14616688.2020.1757748
Ioannides, D., & Gyimóthy, S. (2020). The COVID-19 crisis as an opportunity for escaping the unsustainable global tourism path. Tourism Geographies, 22(3), 624–632. https://doi.org/10.1080/14616688.2020.1763445
Israel, M., & Hay, I. (2021). Research ethics for social scientists (3rd ed.). SAGE Publications.
Jamal, T., & Camargo, B. A. (2018). Tourism governance and policy: Whither justice?. Tourism management perspectives, 25, 205-208. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2017.11.009
Li, H., Liu, D., & He, J. (2022). Exploring Differentiated Conservation Priorities of Urban Green Space Based on Tradeoffs of Ecological Functions. Sustainability, 14(3), 1845. https://doi.org/10.3390/su14031845
Lin, V. S., Qin, Y., Li, G., & Jiang, F. (2022). Multiple effects of “distance” on domestic tourism demand: A comparison before and after the emergence of COVID-19. Annals of Tourism Research, 95, 103440. https://doi.org/10.1016/j.annals.2022.103440
Mullet, T. C., & Morton, J. M. (2021). Snowmobile effects on height and live stem abundance of wetland shrubs in south-central Alaska. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 33, 100347. https://doi.org/10.1016/j.jort.2020.100347
Nunkoo, R. (2015). Tourism development and trust in local government. Tourism management, 46, 623-634. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2014.08.016
Rasoolimanesh, S. M., Ramakrishna, S., Hall, C. M., Esfandiar, K., & Seyfi, S. (2023). A systematic scoping review of sustainable tourism indicators in relation to the sustainable development goals. Journal of Sustainable Tourism, 31(7), 1497–1517. https://doi.org/10.1080/09669582.2020.1775621
Ruckli, A. K., Hörtenhuber, S. J., Ferrari, P., Guy, J., Helmerichs, J., Hoste, R., Hubbard, C., Kasperczyk, N., Leeb, C., Malak-Rawlikowska, A., Valros, A., & Dippel, S. (2022). Integrative Sustainability Analysis of European Pig Farms: Development of a Multi-Criteria Assessment Tool. Sustainability, 14(10), 5988. https://doi.org/10.3390/su14105988
Scheyvens, R. A., Movono, A., & Auckram, S. (2023). Pacific peoples and the pandemic: exploring multiple well-beings of people in tourism-dependent communities. Journal of Sustainable Tourism, 31(1), 111–130. https://doi.org/10.1080/09669582.2021.1970757
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อคิดเห็นใดใดที่ปรากฏในวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงครามเป็นวรรณกรรมของผู้เขียน ซึ่งบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
