จริยธรรมและการประพฤติมิชอบในการตีพิมพ์

           วารสารหาดใหญ่วิชาการตระหนักและเห็นถึงความสำคัญของจริยธรรมการตีพิมพ์ โดยยึดมั่นในมาตรฐานสากลของคณะกรรมการจริยธรรมการตีพิมพ์ (COPE) วารสารฯ จึงกำหนดบทบาทและหน้าที่ของบรรณาธิการ ผู้ประเมินบทความ และผู้นิพนธ์ รวมถึงประเด็นจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ การป้องกันการคัดลอกผลงาน (Plagiarism) และการใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ (AI) โดยมีรายละเอียด ดังนี้

 

◉ บทบาทของบรรณาธิการ

           1. บรรณาธิการต้องพิจารณาคุณภาพบทความเบื้องต้นก่อนเข้าสู่กระบวนการประเมิน โดยไม่มีอคติในทุกด้าน

           2. บรรณาธิการต้องไม่คำนึงถึงผลประโยชน์ส่วนตนที่อาจพึงมีหรือพึงได้ จากการตอบรับบทความให้เข้าสู่กระบวนการพิจารณาของวารสารหาดใหญ่วิชาการ

           3. ตลอดช่วงระยะเวลาของการประเมินบทความหนึ่ง ๆ บรรณาธิการต้องเก็บรักษาข้อมูลของการประเมินบทความนั้น ๆ โดยไม่เปิดเผยข้อมูลแก่บุคคลที่ไม่เกี่ยวข้อง อันอาจนำไปสู่ความเสียหายต่อผู้เขียนและวารสารหาดใหญ่วิชาการ

           4. วารสารหาดใหญ่วิชาการรับตีพิมพ์เฉพาะบทความที่ไม่เคยเผยแพร่ที่ใดมาก่อน ไม่อยู่ระหว่างการพิจารณาของวารสารอื่น และมีผลการตรวจสอบการคัดลอกวรรณกรรม (Plagiarism) หรือความคล้ายคลึงไม่เกิน 25% หากตรวจพบการคัดลอกผลงานของผู้อื่นในกระบวนการประเมินบทความ บรรณาธิการต้องหยุดกระบวนการประเมินโดยทันที และดำเนินการติดต่อผู้เขียนหลัก เพื่อให้ผู้เขียนทำการชี้แจงเป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อบรรณาธิการจะได้นำไปใช้ประกอบในการตอบรับหรือปฏิเสธการตีพิมพ์บทความนั้นต่อไป

 

◉ บทบาทของผู้ประเมินบทความ

           1. ตลอดช่วงระยะเวลาของการประเมินบทความหนึ่ง ๆ ผู้ประเมินต้องเก็บรักษาข้อมูลของการประเมินบทความนั้น ๆ โดยไม่เปิดเผยข้อมูลแก่บุคคลที่ไม่เกี่ยวข้อง อันอาจนำไปสู่ความเสียหายต่อผู้เขียน และวารสารหาดใหญ่วิชากา

           2. หากผู้ประเมินได้รับบทความซึ่งตนเองอาจมีส่วนเกี่ยวข้องหรือมีส่วนได้ส่วนเสีย ไม่ว่าจะโดยทางตรงหรือทางอ้อม ผู้ประเมินควรดำเนินการแจ้งให้บรรณาธิการทราบโดยทันที

           3. ผู้ประเมินควรประเมินบทความด้วยความรู้ ความสามารถของตนไม่ควรใช้ AI ในการทำหน้าที่เป็นผู้ประเมินแทนเพื่อให้

           4. บทความที่ได้รับการประเมินมีคุณภาพทางวิชาการและผู้เขียนสามารถนำข้อเสนอแนะที่ได้รับกลับไปแก้ไข เพื่อให้บทความมีความสมบูรณ์ทางวิชาการ และก่อให้เกิดองค์ความรู้ที่เป็นประโยชน์ต่อไป

 

◉ บทบาทของผู้นิพนธ์

           1. ผู้นิพนธ์ต้องรับรองว่าบทความที่ส่งมาเพื่อรับการพิจารณาตีพิมพ์เป็นผลงานที่ไม่เคยตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน ไม่อยู่ระหว่างการพิจารณาของวารสารอื่น และไม่ซ้ำซ้อนหรือละเมิดลิขสิทธิ์จากผลงานเขียนของผู้อื่น

           2. บทความที่มีชื่อผู้เขียนหลายคน ต้องได้รับการยินยอมจากผู้นิพนธ์ทุกคน

           3. หากมีการนำผลงานของผู้อื่นมาใช้ในบทความที่ส่งมาเพื่อรับการพิจารณาตีพิมพ์ ผู้เขียนต้องทำการอ้างอิงในเนื้อหา (In-text Citation) และทำรายการอ้างอิงท้ายบทความ (Reference) ตามรูปแบบที่วารสารหาดใหญ่วิชาการกำหนด

           4. กรณีผู้นิพนธ์เป็นนิสิตหรือนักศึกษา บทความที่ส่งมาเพื่อรับการพิจารณาตีพิมพ์ต้องแสดงชื่ออาจารย์ที่ปรึกษาเป็นหนึ่งในผู้นิพนธ์ร่วม

           5. หากมีการใช้ AI ในบทความ ผู้นิพนธ์ต้องเปิดเผยข้อมูลการใช้งาน AI อย่างโปร่งใส พร้อมอ้างอิงแหล่งที่มาตามแนวทางที่วารสารกำหนด

           6. เพิ่มการเปิดเผยแหล่งทุน/ประโยชน์ทับซ้อน/บทบาทหน้าที่ของผู้เขียน

 

◉ จริยธรรมการวิจัยในมนุษย์

           วารสารหาดใหญ่วิชาการยึดมั่นในมาตรฐานจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ โดยบทความที่เกี่ยวข้องจะต้องได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ (IRB) และปฏิบัติตามปฏิญญาเฮลซิงกิ (Declaration of Helsinki) ทั้งนี้ ผู้นิพนธ์ต้องระบุข้อความยืนยันการได้รับการอนุมัติ พร้อมแสดงเลขที่รหัสการอนุมัติ (Approval code) ไว้ในบทความอย่างชัดเจน เพื่อความโปร่งใสและเป็นไปตามมาตรฐานจริยธรรม โดยวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์ในการร้องขอเอกสารประกอบเพิ่มเติมที่เกี่ยวข้องกับจริยธรรมการวิจัยได้ในทุกขั้นตอนของกระบวนการพิจารณาหรือตีพิมพ์บทความ

 

◉ จริยธรรมการตีพิมพ์เกี่ยวกับการคัดลอกผลงาน

           วารสารหาดใหญ่วิชาการให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับการป้องกันการคัดลอกผลงาน รวมถึงการคัดลอกผลงานตนเอง (Self-plagiarism) ทั้งนี้ หากตรวจพบการคัดลอกผลงานในบทความ วารสารฯ จะดำเนินการดังต่อไปนี้

           1. กรณีตรวจพบในขั้นตอนการส่งบทความ หากมีสัดส่วนความคล้ายคลึง ไม่เกิน 25% บรรณาธิการจะแจ้งให้ผู้นิพนธ์ชี้แจงและแก้ไขให้ถูกต้องก่อo เข้าสู่กระบวนการประเมินบทความ (Peer Review) หากมีสัดส่วนความคล้ายคลึง เกิน 25% วารสารฯ จะปฏิเสธการรับตีพิมพ์ทันที

           2. กรณีตรวจพบระหว่างกระบวนการประเมินและพิจารณาตีพิมพ์ หากพบการคัดลอกผลงานหรือการประพฤติมิชอบที่มีสัดส่วนความคล้ายคลึง เกิน 25% บรรณาธิการจะแจ้งผู้นิพนธ์โดยตรงเพื่อขอคำชี้แจง และจะเรียกประชุมกองบรรณาธิการวารสารเพื่อพิจารณาตามหลักจริยธรรม หากยืนยันได้ว่ามีการคัดลอกผลงานจริง บทความนั้นจะถูกถอนออกจากกระบวนการและไม่ได้รับการตีพิมพ์

           3. กรณีตรวจพบหลังจากได้รับการตีพิมพ์แล้ว กองบรรณาธิการจะดำเนินการสอบสวนเบื้องต้น หากพบว่ามีการคัดลอกผลงานจริงและมีสัดส่วนความคล้ายคลึง เกิน 25% บทความดังกล่าวจะถูก เพิกถอน (Retracted) แต่ยังคงปรากฏบนเว็บไซต์ของวารสาร โดยจะมีการติดประกาศแจ้งเตือนระบุว่าบทความนี้มีการคัดลอกผลงานหรือประพฤติมิชอบ และระบุอย่างชัดเจนว่าความรับผิดชอบทั้งหมดตกเป็นของผู้นิพนธ์แต่เพียงผู้เดียว

           4. การคัดลอกผลงานตนเอง หากมีกรณีการคัดลอกผลงานตนเองเกิดขึ้นได้ กองบรรณาธิการจะดำเนินการตามขั้นตอนที่เหมาะสม ทั้งนี้ ผู้นิพนธ์สามารถส่งบทความที่พัฒนาต่อยอดจากเอกสารประกอบการประชุมวิชาการ (Conference Proceedings) ได้ แต่ชื่อเรื่อง เนื้อหา และรายละเอียดในบทความจะต้องแตกต่างจากฉบับเดิมที่เคยเผยแพร่ หากเนื้อหาไม่มีความแตกต่าง ผู้นิพนธ์จะต้องทำการอ้างอิงถึงผลงานเดิมนั้นอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ

 

◉ จริยธรรมการตีพิมพ์ว่าด้วยการใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ (AI)

           เพื่อคงไว้ซึ่งมาตรฐานทางวิชาการและจริยธรรมในการตีพิมพ์ วารสารขอกำหนดแนวทางการใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence - AI) ในการจัดทำบทความวิจัย ดังนี้

           1. การใช้ AI อย่างเหมาะสม

               - ผู้นิพนธ์ สามารถใช้ AI เพื่อสนับสนุน การเขียน เช่น การปรับภาษา ตรวจสอบไวยากรณ์ การสรุปเนื้อหา หรือการแปลเบื้องต้น

               - ห้ามใช้ AI เพื่อสร้างเนื้อหาทางวิชาการแทนมนุษย์ เช่น การให้ AI สร้างเนื้อหา เขียนบทคัดย่อ วิเคราะห์ข้อมูล หรือสรุปผลการวิจัย

               - ห้ามใช้ AI ในการสร้างข้อมูลปลอม (Fabricated Data) หรือ บิดเบือนผลการวิจัย

           2. การระบุการใช้ AI ในบทความ

               - หากผู้นิพนธ์มีการใช้ AI ในขั้นตอนใดของการจัดทำบทความ (เช่น การเขียน การแปล หรือการตรวจสอบภาษา) จำเป็นต้องระบุให้ชัดเจน ในหัวข้อ “การใช้ปัญญาประดิษฐ์”

               - ผู้นิพนธ์ต้องเป็นผู้รับผิดชอบโดยสมบูรณ์ต่อความถูกต้องของข้อมูล ข้อความ เนื้อหา และข้อสรุปทั้งหมดที่ปรากฏในบทความ

           3. แนวปฏิบัติการตัดสินบทความที่ใช้ AI

               - วารสารขอปฏิเสธการรับตีพิมพ์บทความที่ใช้เครื่องมือ AI สร้างเนื้อหาทั้งหมด

               - วารสารขอปฏิเสธการรับตีพิมพ์บทความที่ขาดความรับผิดชอบต่อเนื้อหาและขาดเปิดเผยข้อมูลอย่างครบถ้วน

               - ผู้นิพนธ์สามารถโต้แย้งการตัดสินผลการตัดสินบทความที่ใช้ AI ได้ โดยต้องมีหลักฐานโต้แย้งที่ชัดเจน เพื่อใช้ประกอบการอธิบายต่อบรรณาธิการ และกองบรรณาธิการ และสามารถเปลี่ยนผลการพิจารณาการตัดสินบทความที่ใช้ AI ได้หากหลักฐานที่โต้แย้งนั้นมีความชัดเจนและผ่านการเห็นชอบจากกองบรรณาธิการ ทั้งนี้การตัดสินของกองบรรณาธิการถือเป็นที่สิ้นสุด

               - บทความที่ตีพิมพ์ไปแล้ว หากพบว่าบทความดังกล่าวขัดต่อนโยบายการใช้ AI นี้ วารสารขอสงวนสิทธิ์การเผยแพร่และบทความจะถูก Retracted บนเว็บไซต์ของวารสารต่อไป