ความเชื่อและพิธีกรรมเกี่ยวกับการนับถือผีกับบทบาททางสังคมของชาวไทยที่นับถือศาสนาพุทธในอำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาความเชื่อและพิธีกรรมเกี่ยวกับการนับถือผีของชาวไทยที่นับถือศาสนาพุทธในอำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช และ 2) เพื่อศึกษาบทบาททางสังคมของความเชื่อและพิธีกรรมเกี่ยวกับการนับถือผีของชาวไทยที่นับถือศาสนาพุทธในอำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพอธิบายผ่านแนวคิดวัฒนธรรมคือรหัสความคิดของมนุษย์ ทฤษฎีโครงสร้างหน้าที่นิยม และทฤษฎีหน้าที่นิยม ผู้วิจัยเลือกพื้นที่การวิจัยเป็นตำบลปริก อำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช เพราะเป็นพื้นที่ที่มีประชากรนับถือศาสนาพุทธเป็นจำนวนมาก โดยใช้กลุ่มเป้าหมายเป็นรายบุคคล ซึ่งมีอายุ 50 ปีขึ้นไป เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วยกลุ่มผู้รู้ กลุ่มผู้ปฏิบัติ และกลุ่มผู้เกี่ยวข้อง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสังเกต แบบสัมภาษณ์ และกล้องถ่ายรูป ผู้วิจัยเก็บรวมรวมข้อมูลภาคสนามด้วยวิธีการสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม และการสังเกต ประกอบกับการศึกษาข้อมูลเอกสาร แล้วนำเสนอผลการวิจัยด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์
ผลการวิจัย พบว่า
1. ชาวอำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช มีความเชื่อเรื่องผี ทั้งหมด 30 ชนิด ซึ่งผีต่าง ๆ เหล่านี้ แบ่งเป็นกลุ่มย่อย ๆ ได้ 3 กลุ่ม คือ ผีดี ผีกึ่งดีกึ่งร้าย และผีร้าย
2. พิธีกรรมเกี่ยวกับการนับถือ “ผี” ของชาวอำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช มีทั้งหมด 3 ประเภท ได้แก่ พิธีกรรมเกี่ยวกับการประกอบอาชีพ พิธีกรรมเกี่ยวกับชีวิต และพิธีกรรมเบ็ดเตล็ด
3. บทบาททางสังคมของความเชื่อและพิธีกรรมเกี่ยวกับการนับถือผีของชาวอำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช ปรากฏทั้งหมด 7 บทบาท ได้แก่ บทบาทเกี่ยวกับการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติ บทบาทเกี่ยวกับการประกอบอาชีพ บทบาทเกี่ยวกับการดูแลรักษาสุขภาพ บทบาทเกี่ยวกับการสร้างขวัญและกำลังใจ บทบาทเกี่ยวกับการสร้างพลังอำนาจของบุคคล บทบาทเกี่ยวกับการเสี่ยงโชคเสี่ยงทาย และบทบาทเกี่ยวกับการใช้ชีวิตคู่/การครองเรือน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทุกบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ ผ่านการประเมินจากผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review) จำนวน 3 ท่าน จากหลากหลายสถาบัน โดยผู้ประเมินบทความไม่ทราบชื่อผู้เขียน และผู้เขียนไม่ทราบชื่อผู้ประเมิน (Double-blind Review)
ข้อความและบทความในวารสารหาดใหญ่วิชาการเป็นแนวคิดของผู้เขียน มิใช่ความคิดเห็นของคณะผู้จัดทำ และมิใช่ความรับผิดชอบของมหาวิทยาลัยหาดใหญ่ กองบรรณาธิการวารสารหาดใหญ่วิชาการ ไม่สงวนสิทธิ์การคัดลอกบทความเพื่อใช้ประโยชน์ทางวิชาการ แต่ให้อ้างอิงแสดงที่มาของบทความ
เอกสารอ้างอิง
Boonkham, P. (2022, April 4). Nora lineage (interview). [in Thai]
Boonkham, S. (2022, March 30). Nora lineage (interview). [in Thai]
Burasit, Y., Pornsiripongse, S., & Sasiwongsaroj, K. (2015). “Phi-Pob” (ogre): A remaining discourse in digital age. Journal of Language and Culture, 34(2), 93-109. [in Thai]
Bussararat, P. (1996). Nora legends: Cultural and social relationship system of Songkhla Lake Basin. Songkhla: Thaksin Institute of Education, Thaksin University. [in Thai]
Chaisawat, N. (2019). Beliefs about ancestral spirits of southern Thai people: Ghosts, beavis and angels. Journal of Wiwittawansan, 3(2), 81-97. [in Thai]
Chamnankit, B. (2022, April 1). Nang Kwak lineage (interview). [in Thai]
Chuenka, R. (2021). Significance and ritual functions of ramakien characters worship in Bang Pla Community, Amphoe Bang Phli, Samut Prakan Province. Journal of Liberal Arts, Maejo University, 9(2), 121-142. [in Thai]
Ganjanapan, A. (2001a). Community dimension: Local ray of thinking about rights, powers and resource management. Bangkok: Chulalongkorn University. [in Thai]
Ganjanapan, A. (2001b). Complex thinking in community research: Dynamics and potential of communities in development. Bangkok: Research Fund Office. [in Thai]
Hongthong, A. (2022, March 9). Nora lineage (interview). [in Thai]
Intongkong, S. (1999). Chern Nang Mai. In The Encyclopedia of Central Thai Culture Volume 5 (pp. 2172-2173). Bangkok: Thailand Cultural Foundation encyclopedia Commercial Bank of Thailand. [in Thai]
Jarernpanit, T. (2016). Ghosts and power: Through ghosts believing of Thai Song Dum, Tambon Pun Sao, Bang Ra Gum, Phitsanulok. Journal of Ratchaphruek, 14(2), 67-74. [in Thai]
Kasem, P. (2009). Value of southern wisdom in the Sat Duan Sip. Nakhon Si Thammarat: San Nakhon Si Thammarat. [in Thai]
Meethaisong, T. (2011). Ghost and Buddhism, a blend of beliefs. Bangkok: Inthanin. [in Thai]
Nangkasem, N. (2015). Belief in the Pu Ta ghost in the Northeastern region: A case study of Ban Khon Buri, Khon Buri tai Subdistrict, Khon Buri District, Nakhon Ratchasima. Journal of Humanities, Ramkhamhaeng University, 4(1), 88-98. [in Thai]
Nankhantee, A. (2018). The dynamics of ghost worship of the Ban Noen Sa-at Lao ethnic group in the context of modern societ. Journal of Nakhon Phanom University, 8(2), 97-106. [in Thai]
Na Thalang, S. (2014). Folklore theory: Scientific methods for the analysis of myths–folktales. Bangkok: Chulalongkorn University. [in Thai]
Nitjaran, N. (2007). Nora: Symbols, rituals, Southern Thai indentity around Songkhla Lake in the globalization era (Master’s thesis). Chulalongkorn University, Bangkok [in Thai]
Phayomyong, M. (1985). Beliefs of Thai people in culture: Beliefs. Bangkok: Chulalongkorn University. [in Thai]
Phet-Awut, J. (2022, April 29). Nora lineage (interview). [in Thai].
Phongpit, S. (1999). “Ghost”: Traces of Thai beliefs. Bangkok: Chulalongkorn University. [in Thai]
Phongsai, S. (2019). Mae Nui: Meaning, value and reflection of southern Thai women’s power. Journal of Inthanin Thaksinsan, 14(2), 9-37. [in Thai]
Phromkaew. P. (2001). Beliefs and rituals related to animism and social roles of Thai Buddhists in the south (Research report). Songkhla: Thaksin University. [in Thai]
Rakquest, P. (2022, March 29). Nora lineage (interview). [in Thai]
Rueangnarong, P. (2016). Wannakam lae pasa thin tai. Bangkok: Sathapornbooks. [in Thai]
Sakunasing, L. (2013). Khamchuea lae prapheni: Koet taengngan tai. Bangkok: Phrao. [in Thai]
Sanyawiwat, S. (2000). Sociological theory of creation, valuation and utilization. Bangkok: Chulalongkorn University. [in Thai]
Shengyang, W. (2013). Preliminary study on the spread of Thai Kumanthong belief. Journal of Ramkhamhaeng, 33(2), 117-133. [in Thai]
Thongtao, P. (2020). The Roles of beliefs about the spirit to Isan society: A case study of Ubon Ratchathani. Journal of Liberal Art, Rang Sit University, 15(2), 221-236. [in Thai]
