อัตลักษณ์ดนตรีพื้นบ้านภาคใต้

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่อง อัตลักษณ์ดนตรีพื้นบ้านภาคใต้ เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยเรื่อง การสร้างสรรค์บทเพลงชุด ดุริยศิลป์ถิ่นปักษ์ใต้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ความรู้อัตลักษณ์ดนตรีพื้นบ้านภาคใต้โดยกำหนดขอบเขตเนื้อหาในประเด็นด้าน วงดนตรี เครื่องดนตรี จังหวะหน้าทับ ทำนองเพลง บทร้อง ระดับเสียง และโครงสร้างบทเพลงหรือคีตลักษณ์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสำรวจ แบบสัมภาษณ์ที่มีโครงสร้าง และแบบรายการประเด็นที่ใช้การสนทนากลุ่ม ผลการวิจัยพบว่า ดนตรีพื้นบ้านภาคใต้แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มดนตรี พื้นบ้านภาคใต้ชาวไทยพุทธ และกลุ่มดนตรีพื้นบ้านภาคใต้ชาวไทยมุสลิม เครื่องดนตรีเป็นเครื่องที่ใช้ในวงโนรา หนังตะลุง และรองเง็ง จังหวะหน้าทับดนตรีพื้นบ้านภาคใต้ชาวไทยพุทธ มี 4 รูปแบบ ส่วนจังหวะหน้าทับดนตรีพื้นบ้านภาคใต้ ชาวไทยมุสลิม มี 7 จังหวะ ทำนองเพลงพื้นบ้านภาคใต้มีวรรคเพลงสั้นๆ บรรเลงวนซ้ำไปมา เพลงช้าอัตราจังหวะสองชั้นและเพลงเร็วอัตราจังหวะชั้นเดียว บทร้องพบในการขับบทโนราและหนังตะลุง ระดับเสียงดนตรีพื้นบ้านภาคใต้ชาวไทยพุทธ ยึดระดับเสียงปี่และเสียงโหม่ง (ฆ้องคู่) ส่วนดนตรีพื้นบ้านภาคใต้ ชาวไทยมุสลิม มีบันไดเสียงแบบไดอาโทนิค ทั้งเมเจอร์และไมเนอร์ โครงสร้างบทเพลงรวมเอาจังหวะ ทำนอง สีสันของเสียงไปในทิศทางเดียวกัน รูปแบบเพลงไม่แน่นอนมีการสร้างบทนำและท่อนจบ โครงสร้างบทเพลงหรือคีตลักษณ์เป็นรูปแบบ AA / AB / AA B คำสำคัญ: อัตลักษณ์, ดนตรีพื้นบ้านภาคใต้ชาวไทยพุทธ, ดนตรีพื้นบ้านภาคใต้ชาวไทยมุสลิม