การศึกษาความตระหนักและการปฏิบัติของเกษตรกรในการ จัดการขยะ กรณีศึกษา ชุมชนต้นแบบบ้านหนองไม้เฝ้า ตำบลเขาขลุง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ข้อมูลทั่วไปของเกษตรกรบ้านหนองไม้เฝ้า ตำบลเขาขลุง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี 2) ความตระหนักในด้านการจัดการขยะของชุมชน และ 3) การปฏิบัติของชุมชนตามหลักการจัดการขยะ 3R (ลดการใช้-ใช้ซ้ำ-แปรรูปใช้ใหม่) กลุ่มตัวอย่างจำนวน 130 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างโดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 60.77) อายุเฉลี่ย 52.45 ปี จบการศึกษาระดับประถมศึกษา (ร้อยละ 71.54) มีการรับรู้ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับการจัดการขยะ (ร้อยละ 100) ส่วนใหญ่มาจากผู้นำชุมชน (ร้อยละ 93.85) ข้อมูลข่าวสารเป็นเรื่องด้านการคัดแยกขยะ (ร้อยละ 93.08) ได้รับการอบรมความรู้เกี่ยวกับการจัดการขยะ (ร้อยละ 92.31) และมีการนำไปปฏิบัติตามทุกครั้ง (ร้อยละ 94.62) สำหรับความตระหนักของชุมชนในการจัดการขยะแบ่งออกเป็น 3 ประเด็นหลัก ค่าเฉลี่ยภาพรวมเท่ากับ 4.49 (ระดับมากที่สุด) โดยประเด็นหลักที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด คือ ความตระหนักด้านการมีส่วนร่วม การสร้างจิตสำนึกและเสริมสร้างความรู้ (ค่าเฉลี่ย 4.60) รองลงมา คือ ความตระหนักด้านการจัดการขยะตามหลัก 3R (ค่าเฉลี่ย 4.46) และอันดับสุดท้าย คือ ความตระหนักต่อปัญหาและผลกระทบของขยะ (ค่าเฉลี่ย 4.42) ส่วนการปฏิบัติของเกษตรกรในการจัดการขยะตามหลักการจัดการขยะ (ลดการใช้-ใช้ซ้ำ-แปรรูปใช้ใหม่) นั้น พบว่า ส่วนใหญ่เป็นการปฏิบัติในด้านการลดปริมาณขยะ ร้อยละ 90.77 รองลงมา คือ การปฏิบัติในด้านการนำขยะมาแปรรูปใหม่อีกครั้ง ร้อยละ 87.69 และอันดับสุดท้าย คือ การปฏิบัติในด้านการนำขยะกลับมาใช้ซ้ำ ร้อยละ 81.54 ข้อเสนอแนะในการวิจัยครั้งนี้ ควรส่งเสริมและพัฒนาผลิตภัณฑ์จากขยะให้เป็นที่รู้จักมากขึ้น และต่อยอดกิจกรรมการจัดการขยะเพื่อการพัฒนาชุมชนให้เป็นเมืองคาร์บอนต่ำในอนาคต คำสำคัญ: การจัดการขยะ, หลักการจัดการขยะ 3R, ความตระหนัก