เมทริกซ์ประเมินความเสี่ยงอุทกภัย เพื่อเสริมขีดความสามารถในการจัดการภัยพิบัติขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีอำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา
DOI:
https://doi.org/10.14456/gjl.2026.19คำสำคัญ:
อุทกภัย, การบริหารจัดการอุทกภัย, การประเมินความเสี่ยงอุทกภัย, เมทริกซ์ประเมินความเสี่ยงอุทกภัยบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. เพื่อพัฒนาเมทริกซ์ประเมินความเสี่ยงอุทกภัยระดับท้องถิ่น : กรณีอำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา และ 2. เสนอแนวทางการเพิ่มขีดความสามารถในการบริหารจัดการอุทกภัยระดับท้องถิ่น ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น : กรณีอำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา คณะผู้วิจัยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative research) โดยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ บุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จำนวน 30 คน และกรรมการชุมชนจำนวน 80 คน ที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องจัดการภัยพิบัติ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ระหว่างเดือนมีนาคม พ.ศ. 2566 ถึง เดือนมีนาคม พ.ศ. 2567 และการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนาเมทริกซ์ประเมินความเสี่ยงอุทกภัย ผลการวิจัยพบว่า 1. การพัฒนาเมทริกซ์ประเมินความเสี่ยงอุทกภัย ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ขั้นตอนที่หนึ่ง สร้างรายการประเมินความเสี่ยงองค์ประกอบอุทกภัย ขั้นตอนที่สอง สร้างตารางเมทริกซ์ประเมินความเสี่ยงอุทกภัย ขั้นตอนที่สาม สร้างเมทริกซ์การประเมินผลและการจัดลำดับความสำคัญความเสี่ยง และ ขั้นตอนที่สี่ รายงานผลการประเมินความเสี่ยง 2. แนวทางการเพิ่มขีดความสามารถในการบริหารจัดการอุทกภัยระดับท้องถิ่น ได้แก่ การปรับเปลี่ยนการบริหารจัดการอุทกภัยพจากเชิงรับสู่เชิงรุก การเสริมสร้างองค์ความรู้ด้านองค์ประกอบความเสี่ยงอุทกภัยอย่างเป็นระบบ การพัฒนากระบวนการวิเคราะห์และประเมินความเสี่ยงอุทกภัยอย่างเป็นขั้นตอน และ การยกระดับศักยภาพบุคลากรสู่ความเป็นมืออาชีพด้านการบริหารจัดการอุทกภัย
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กานต์รวี วิชัยปะ, ทวิดา กมลเวชช, วสันต์ เหลืองประภัสร์, และ มุทริกา พฤกษาพงษ์. (2559). รูปแบบกระบวนงานในการปฏิบัติการ ของศูนย์อำนวยการเฉพาะกิจ ป้องกันและแก้ไขปัญหาอุทกภัย และดินโคลนถล่มขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดแพร่. วารสารการเมือง การบริหาร และกฎหมาย, 8(2), 419-461. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/polscilaw_journal/issue/view/12380/Vol8No2.
กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น. (2562). มาตรฐานการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย. https://www.tambondonsai.go.th/datacenter/doc_download/a_110620_112824.pdf.
กองอำนวยการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดนครราชสีมา. (2563). พื้นที่ประสบอุทกภัย http://nma.disaster.go.th/downloaddetail.korat.
กองอำนวยการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดนครราชสีมา. (2564). พื้นที่ประสบอุทกภัย http://nma.disaster.go.th/downloaddetail.korat.
กองอำนวยการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดนครราชสีมา. (2565). พื้นที่ประสบอุทกภัย http://nma.disaster.go.th/downloaddetail.korat.
คณะกรรมการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ. (2564). แผนการป้องกันและบรรเทา สาธารณภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2564-2570. https://ndwc.disaster.go.th/ndwc/cms/2744?id=44525.
มุทริกา พฤกษาพงษ์ และ พีรนันท์ โตวชริาภรณ์. (2559). คู่มือการประเมินความเสี่ยงจากภัยพิบัติ. กรุงเทพฯ :สำนักงานโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติสำนักงานประเทศไทย.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2568). คู่มือการประเมินสถานะของหน่วยงานภาครัฐในการเป็นระบบราขการ. https://opdc.prd.go.th/th/file/get/file/202512186c202e5011082e56eff126fbcf2f5b3f102435.pdf.
สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดนครราชสีมา. (2563). สรุปสถานการณ์อุทกภัย จังหวัดนครราชสีมา ปี 2563 (18 กันยายน – 7 ธันวาคม 2563). [นครราชสีมา]: สำนักงาน. (เอกสารอัดสำเนา).
อับดุลฟาต ห์ มะสาแม, อนุวัตร วอลี, นูรฮูดา มะสาแม, & มะรอนิง อุเซ็ง. (2567). การวางแผนการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยด้วยระบบดิจิทัลพร้อมใช้ภายใต้การกำกับดูแลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดปัตตานี. วารสารการจัดการสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน, 20(2), 68-85. https://doi.org/10.14456/jesm.2024.11.
เอกราช บุญเริง และอโณทัย หาระสาร. (2564). การพัฒนาศักยภาพในการจัดการภัยพิบัติทางธรรมชาติขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารการเมืองการปกครอง.11(1), 236-253.https://doi.org/10.14456/jopag.2021.13.
Central Board of Secondary Education. (2006). Natural Hazards and Disaster Management. Shakarpur, Delhi: Chandu Press.
ISO, I. (2009). Risk management–Principles and guidelines. International Organization For Standardization, Geneva, Switzerland. http://parsetraining.com/wp-content/uploads/2018/11/BSISO-31000-2009.pdf
Twigg, J. (2015). Disaster risk reduction. https://www.humanitarianlibrary.org/sites/default/files/2023/10/GPR-9-web-string-1.pdf.
United Nations. (2015). Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015 – 2030.https://www.undrr.org/media/16176/download?startDownload=20260531.
United Nations Office for Disaster Risk Reduction (UNDRR). (2015). Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015-2030. https://www.undrr.org/media/16176/download?startDownload=20250306.
United Nations. International Strategy for Disaster Reduction (UN/ISDR). (2009).Terminology on Disaster Risk Reduction. http://www.unisdr.org/we/inform/terminology.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการบริหารปกครอง มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
