การพัฒนาทฤษฎีความเป็นสถาบันของฮันติงตันในการวิเคราะห์การเมืองร่วมสมัย

Main Article Content

อเนก สุขดี

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อวิเคราะห์ข้อจำกัดของทฤษฎีความเป็นสถาบันของ ซามูเอล พี. ฮันติงตัน ในการศึกษาความเป็นสถาบันของพรรคการเมือง และ (2) เพื่อศึกษาแนวทาง    ในการพัฒนาทฤษฎีดังกล่าวให้ครอบคลุมบริบทการเมืองร่วมสมัย การศึกษานี้ใช้เอกสารเป็นแหล่งข้อมูลหลัก โดยใช้ทฤษฎีความเป็นสถาบันของฮันติงตันเป็นกรอบวิเคราะห์และนำเสนอข้อมูลในรูปแบบพรรณนาวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบว่า (1) ทฤษฎีความเป็นสถาบันของฮันติงตันยังคงมีความสำคัญ     ในการสร้างความมั่นคงและเสถียรภาพทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย โดยเน้นการพัฒนาคุณลักษณะสำคัญของพรรคการเมือง 4 ประการ ได้แก่ ความสามารถในการปรับตัว ความสลับซับซ้อน ความเป็นอิสระและความเป็นปึกแผ่น อย่างไรก็ตาม ทฤษฎีดังกล่าวยังมีข้อจำกัดในการอธิบายบริบทการเมืองร่วมสมัยที่มีความเปลี่ยนแปลงรวดเร็วและซับซ้อน โดยละเลยปัจจัยด้านประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และบทบาทของตัวแสดงในระบบการเมือง (2) เพื่อให้ทฤษฎีมีความครอบคลุมมากขึ้น จำเป็นต้องบูรณาการแนวคิดจากสำนักสถาบันนิยมใหม่ ได้แก่ สถาบันนิยมเชิงประวัติศาสตร์ สถาบันนิยมเชิงเลือกเหตุผลและสถาบันนิยมเชิงสังคมวิทยา การผสมผสานทฤษฎีดังกล่าวจะช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นและขยายขอบเขตในการอธิบายการพัฒนาพรรคการเมืองในบริบทที่มีความซับซ้อนและมี พลวัตสูง รวมถึงการสร้างความไว้วางใจและความชอบธรรมในพรรคการเมือง ทำให้ทฤษฎีสามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในระยะยาวได้

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สุขดี อ. (2026). การพัฒนาทฤษฎีความเป็นสถาบันของฮันติงตันในการวิเคราะห์การเมืองร่วมสมัย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่, 8(1), HJ–081. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/husocjr/article/view/280131
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

จักรี ไชยพินิจ. (2558). แนวการวิเคราะห์ทางการเมืองเชิงสถาบันของเบเวอรี่ ครอเฟิร์ด: บทวิเคราะห์เชิงวิพากษ์. วารสารเศรษฐศาสตร์การเมืองบูรพา, 3(1), 1-27. https://buuir.buu.ac.th/bitstream/1234567890/3252/1/bpe3n1p1-27.pdf

ณัชชาภัทร อุ่นตรงจิตร. (2550). รัฐศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 5). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นคร มาฉิม. (2557). กระบวนการพัฒนาพรรคการเมืองสู่ความเป็นสถาบันการเมือง: กรณีศึกษาเปรียบเทียบพรรคประชาธิปัตย์กับพรรคไทยรักไทย. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาวิชารัฐศาสตร์, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช].

บุญศรี มีวงศ์อุโฆษ. (2555). แนวทางการปฏิรูประบบการเลือกตั้งและพรรคการเมือง. สถาบันพระปกเกล้า.

บุญทวี พิทักษ์ตันสกุล. (2566). การเมืองการปกครองและสาขาของพรรคการเมืองที่มีอิทธิพลต่อการเติบโตของประเทศไทย. วารสาร มจร เลย ปริทัศน์, 4(1), 45-55. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/MCUL/article/view/267706/ 179612

ปรีชา หงษ์ไกรเลิศ. (2549). พรรคการเมืองไทย. ใน นรนิติ เศรษฐบุตร (บก.), การเมืองการปกครองไทยในรอบ 60 ปีแห่งการฉลองสิริราชสมบัติของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว. สถาบันพระปกเกล้า.

มะลิ ทิพพ์ประจง. (2565). สังคมการเมืองและทฤษฎี. วารสารครุศาสตร์วิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 7(1), 47-65. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/jeducrru/article/view/254880/173528

ศาสตรินทร์ ตันสุน. (2550). ความสำเร็จทางการเมืองและความเป็นสถาบันการเมืองของพรรคไทยรักไทย. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, คณะรัฐศาสตร์, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์].

สำราญ ทองแพง. (2552). แนวทางการพัฒนาพรรคการเมืองไทยไปสู่การเป็นสถาบันทางการเมืองของประชาชน : ศึกษากรณีพรรคประชาธิปัตย์เปรียบเทียบพรรคชาติไทย. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาวิชารัฐศาสตร์, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช].

อเนก สุขดี และคณะ. (2556). การก่อตั้งและบทบาททางการเมืองของสาขาพรรคการเมืองไทย ภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550. วารสารรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์, 2(1), 72-89. https://so01.tci-thaijo.org/index. php/gjournal-ksu/article/view/89069/70094

อุทัย หิรัญโต. (2515). ความล้มเหลวของพรรคการเมืองในประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์, 9(3), 89-104. https://digital.car.chula.ac.th/cujss/ vol9/iss3/4

อาจอง บิณศิรวานิช. (2561). ความเป็นสถาบันทางการเมือง ศึกษากรณีพรรคเพื่อไทยเปรียบเทียบพรรคกิจประชาชน. วารสารรัชต์ภาคย์, 12(27), 278-289. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/RJPJ/article/view/162634

Diamond, L., & Gunther, R. (Eds.). (2001). Political parties and democracy. Johns Hopkins University Press.

Huntington, S. P. (1968). Political order in changing societies. Yale University Press.

Hall, P. A., & Taylor, R. C. R. (1996). Political science and the three new institutionalisms. Political Studies, 44(5), 936-957. https://la.utexas. edu/users/chenry/core/Course%20Materials/Hall&TaylorPolStuds/9705162186.pdf

Katz, R. S., & Mair, P. (1995). Changing models of party organization and party democracy: The emergence of the cartel party. Party Politics, 1(1), 5–28. https://doi.org/10.1177/1354068895001001001

Mahoney, J., & Thelen, K. (2010). Explaining institutional change: Ambiguity, agency, and power. Cambridge University Press.