The Importance of History and Archaeology Works in Cultural Heritage Management: A Case Study of Master Plan of Phayao Old Town
Main Article Content
Abstract
This article presents the role and importance of historical and archaeological studies in the development of a master plan. This study uses a case example from the author’s experience in participating in developing a master plan for the conservation and development of the old town of Phayao. According to the study's findings, the actual town of Phayao has very few cultural heritage sites. The majority of the exceptional architecture and historic sites that are still in use today have been significantly altered from their original condition. However, the old town of Phayao offers a large amount of historical and archaeological data, specifically antique sculptures and stone inscriptions, as well as vestiges of "Wiang" or an ancient settlement encircled by an earthen moat. Local researchers and academics have been continuously studying how to acquire, preserve, and spread knowledge. As a result, many residents have a strong feeling for the old town's history. Therefore, the development of the master plan of Phayao Old Town is outstanding in terms of bringing together knowledge of history and archaeology that appears to be expanding. This will contribute to the town's identity and future creative development, both socially and economically, based on cultural and academic knowledge.
Downloads
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
All articles submitted for this publication were reviewed by the academic reviewers. The editorial board and the Faculty of Humanities and Social Sciences, CMRU claim no responsibility for the content or opinions expressed by the authors of individual articles or columns in this journal. Reprinting of any articles in this journal must be permitted by the editorial board.
References
กรมศิลปากร. (2547). รายงานการขุดค้น เมือง กำแพงเมือง เวียงลอ (หลุมขุดค้นที่ 1-8). น่าน: สำนักศิลปากรที่ 7 น่าน. (เอกสารอัดสำเนา).
กรมศิลปากร. (2560). รายงานการขุดค้นทางโบราณคดี กำแพงเมืองคูเมืองเวียงพะเยา อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา โครงการสืบค้นข้อมูลทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีกำแพงเมืองเวียงพะเยา. เชียงใหม่: สำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ กรมศิลปากร.
กรมศิลปากร. (2560). รายงานการขุดค้นทางโบราณคดีเวียงพะเยาเพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการออกแบบปรับปรุงภูมิทัศน์กำแพงเมืองคูเมืองเวียงพะเยา อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา. เชียงใหม่: สำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ กรมศิลปากร.
กรมศิลปากร. (2561). รายงานการปรับปรุงและขุดค้นขุดแต่งทางโบราณคดี โบราณสถานบ้านร่องไฮ ตำบลแม่ใส อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา. เชียงใหม่: สำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ กรมศิลปากร.
เกรียงไกร เกิดศิริ. (2562). เมืองเก่าในประเทศไทยและแนวคิดภูมิทัศน์เมืองประวัติศาสตร์กับการอนุรักษ์และพัฒนาเมืองเก่า. ใน เอกสารประกอบการประชุมสัมมนาวิชาการ คณะอนุกรรมการอนุรักษ์และพัฒนาเมืองเก่า ครั้งที่ 2 เมืองเก่า กับบริบทสังคมร่วมสมัย. วันที่ 26 เมษายน 2562 ณ ห้องฟีนิกซ์ 4 - 6 อิมแพ็ค เมืองทองธานี นนทบุรี.
เกรียงศักดิ์ ชัยดรุณ. (2552). จารึกที่ค้นพบใหม่ในเมืองพะเยา. พะเยา: หอวัฒนธรรมนิทัศน์ วัดศรีโคมคำ.
เกรียงศักดิ์ ชัยดรุณ. (2554). วัดโบราณในเมืองพะเยา. พะเยา: หอวัฒนธรรมนิทัศน์ วัดศรีโคมคำ.
เกรียงศักดิ์ ชัยดรุณ. (2556). จดหมายเหตุเมืองพะเยา. พะเยา: หอวัฒนธรรมนิทัศน์ วัดศรีโคมคำ.
เกรียงศักดิ์ ชัยดรุณ. (2558). ย่านเก่าเมืองเก่าในเมืองพะเยา. พะเยา: หอวัฒนธรรมนิทัศน์ วัดศรีโคมคำ.
เฉลิมวุฒิ ต๊ะคำมี. (2557). ตำนานพื้นเมืองพะเยา. เชียงใหม่: นครพิงค์การพิมพ์.
บุษกร หนูนิล. (2530). การศึกษาเมืองโบราณบ้านประตูชัย ตำบลเวียง อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาโบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการอนุรักษ์และพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์และเมืองเก่า พ.ศ. 2546. (2546, 26 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 120 ตอน พิเศษ 37 ง. 8-13.
วราวุธ ศรีโสภาค. (2533). การศึกษาวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของกลุ่มชนโบราณที่มีคู-คันดินล้อมรอบในบริเวณเมืองพะเยา. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วราวุธ ศรีโสภาค. (2538). ชุมชนโบราณที่มีคู-คันดินล้อมรอบในลุ่มน้ำแม่อิง: การศึกษาเชิงภูมิศาสตร์การตั้งถิ่นฐานและความสัมพันธ์ในระบบ โครงสร้างสังคมเมือง. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาโบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ศักดิ์ชัย สายสิงห์. (2532). พระพุทธรูปหินทรายสกุลช่างพะเยา. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2562). แผนที่มรดกทางวัฒนธรรมบริเวณเมืองเก่าพะเยา. พะเยา: สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดพะเยา.
ศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2562). แผนแม่บทและผังแม่บทการอนุรักษ์และพัฒนาบริเวณเมืองเก่าพะเยา. พะเยา: สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดพะเยา.
สรัสวดี อ๋องสกุล. (2561). ประวัติศาสตร์ล้านนาฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพฯ: อมรินทร์.
สรัสวดี อ๋องสกุล. (2566). ประวัติศาสตร์ล้านนา. เชียงใหม่: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย เชียงใหม่.
สายันต์ ไพรชาญจิตร์. (2555). อารยะพะเยาที่แหล่งเตาเวียงบัว. กรุงเทพฯ: สมาพันธ์.
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2554). ชุดความรู้ด้านการอนุรักษ์ พัฒนา และบริหารจัดการเมืองเก่า เล่มที่ 1 ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเมืองเก่าในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2559). โครงการกำหนดขอบเขตพื้นที่เมืองเก่า เมืองเก่าพะเยา. กรุงเทพฯ: สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
สุจิตต์ วงษ์เทศ. (บก.). (2538). ประวัติศาสตร์ สังคมและวัฒนธรรมเมืองพะเยา. กรุงเทพฯ: มติชน.
สุจิตต์ วงษ์เทศ. (บก.). (2538). ประชุมจารึกเมืองพะเยา. กรุงเทพฯ: ศิลปวัฒนธรรม.