การจัดสร้างแหล่งเรียนรู้เชิงศิลปวัฒนธรรมโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของ ชุมชนมอญคลอง 14 เขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบททางศิลปวัฒนธรรมของชุมชนมอญ คลอง 14 2) สร้างแหล่งเรียนรู้ทางศิลปวัฒนธรรมชุมชนมอญคลอง 14 และ 3) ประเมินผลการสร้างแหล่งเรียนรู้ทางศิลปวัฒนธรรมชุมชนมอญคลอง 14 โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) เก็บข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพจากผู้ให้ข้อมูลหลัก เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสำรวจ แบบสัมภาษณ์ การประชุมกลุ่ม แบบบันทึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วม แบบสอบถามความพึงพอใจ และการจัดทำแพลตฟอร์มแหล่งเรียนรู้ออนไลน์ ผลการวิจัยพบว่า (1) ชุมชนมอญคลอง 14 มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่โดดเด่น เช่น ประเพณีสงกรานต์ การแห่ธงตะขาบ อาหารพื้นถิ่น การแต่งกาย และมีแหล่งเรียนรู้สำคัญ ได้แก่ โบสถ์น้ำเค็ม เจ้าพ่อองค์แก้ว เรือนมอญโบราณ และแหล่งเรียนรู้ด้านการเกษตร (2) การสร้างแหล่งเรียนรู้ทางศิลปวัฒนธรรมชุมชนมอญคลอง 14 ดำเนินการโดยความร่วมมือระหว่างชุมชนและโรงเรียนวัดใหม่เจริญราษฎร์ พร้อมจัดทำนิทรรศการและสื่อประกอบการเรียนรู้ (3) ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและผู้ใช้บริการแหล่งเรียนรู้ทางศิลปวัฒนธรรมชุมชนมอญคลอง 14 มีความพึงพอใจต่อแหล่งเรียนรู้แบบออนไซต์อยู่ในระดับมาก
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
* กองบรรณาธิการทรงไว้ซึ่งสิทธิในการพิจารณาและตัดสินการลงตีพิมพ์ในวารสาร
** ทัศนะและข้อคิดเห็นที่ปรากฎในบทความต่าง ๆ ของวารสารเป็นของผู้เขียน มิใช่ความคิดเห็นของกองบรรณาธิการ
และมิใช่ความรับผิดชอบของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
เอกสารอ้างอิง
จตุรงค์ เดชะวงศ์, สำเนา หมื่นแจ่ม, และจักรปรุฬห์ วิชาอัครวิทย์. (2566). ผลการพัฒนาการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ชุมชนมอญโรงเรียนบ้านหนองดู่ อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 11(43), 84-94. https://jeal.snru.ac.th/ArticleView?Article
ID=1261
ฉัตรชัย พงศ์ประยูร. (2536). การตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ ทฤษฎีและแนวปฏิบัติ. ภาควิชาภูมิศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นวนุรักษ์ : แพลตฟอร์มบริหารจัดการความหลากหลายทางวัฒนธรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ. (ม.ป.ป.). พิพิธภัณฑ์มรดกวัฒนธรรมภูมิปัญญาไทยรามัญมอญคลอง 14. https://www.navanurak.in.th/monkhlong14/index/application/index.php?lang=th#
เนื้ออ่อน ขรัวทองเขียว. (2557). เอกสารประกอบการเรียนรายวิชาศิลปะและวัฒนธรรมท้องถิ่น. กราฟิคไซท์.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. (1 สิงหาคม 2542). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 116 ตอนที่ 75 ก หน้า 1-19.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. (1 พฤษภาคม 2562). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 136 ตอนที่ 57 ก หน้า 1-52.
พระราชบัญญัติวัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. 2553. (12 พฤศจิกายน 2553). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 127 ตอนที่ 69 ก หน้า 1-39.
พัทธนันท์ รัตนวรเศวต, วารดา พุ่มผกา, และ อรวรรณ เชื้อน้อย. (2566). การจัดทำข้อมูลมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมชุมชนมอญคลอง 14 โดยกระบวนการมีส่วนร่วม. วารสารวิชาการ มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 1(11), 148-164. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/hssnsru/article/ view/267407/182661
สำนักการระบายน้ำ. (2557). ปูมตำนานงานระบายน้ำสยามราชธานี. มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. https://dds.bangkok.go.th/ebook/ปูมตำนานงานระบายน้ำสยามราชธานี.pdf
สำนักงานเขตหนองจอก. (2566). เขตหนองจอก. https://webportal.bangkok.go.th/public/user_files_editor/66/Files/65/gen_nongchok.pdf
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). สรุปสาระสำคัญ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่สิบสอง พ.ศ. 2560-2564. https://www.nesdc.go.th/download/plan12/
สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. (2551). สื่อ: บทบาทและความสำคัญต่อการเผยแพร่งานวัฒนธรรม. กระทรวงวัฒนธรรม.
สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. (2566). แหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม. http://www.openbase.in.th/node/5954
ศุภินธน์การย์ ระวังวงศา และนภพร เชื้อขำ. (2566). การพัฒนาอย่างมีส่วนร่วม : การพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(1), 290-306. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/husojournalpnru/article/view/265975
อัญชลี สารสุวรรณ์, ประยูร อิ่มสวาสดิ์, และณัฐกฤตา งามมีฤทธิ์. (2564). รูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์มรดกพื้นบ้านประแส ของโรงเรียนชุมชนวัดตะเคียนงาม สำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยองเขต 2. วารสารวิชาการ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ, 7(1), 271-294. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/svittj/article/download/193224/171344/901297
Chisholm, M. (1979). Rural settlement and land use: An Essay in location. Hutchinson University Library.
Cohen, J., & Uphoff, N. (1977). Rural development participation: Concept and measures for project design implementation and evaluation. https://www.researchgate.net/publication/37882394_Rural_Development_Participation_Concept_and_Measures_for_Project_Design_Implementation_and_Evaluation
Fine, B. (2001). Social capital versus social theory: Political economy and social science at the turn of the millennium. Routledge.