การเปลี่ยนแปลง เกิดขึ้นกับทุกสรรพสิ่ง ในทุกสังคม แต่การยอมรับโดยแต่ละปัจเจกบุคคลหรือชุมชนนั้น ขึ้นกับอัตราการเปลี่ยนแปลงเป็นสำคัญ เมื่อมีประเด็นเกี่ยวข้องกับการใช้ทรัพยากรในพื้นที่เพื่อสร้างประโยชน์เชิงเศรษฐกิจ แล้วเร่งให้เกิดการเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว ย่อมนำไปสู่ความเห็นที่แตกต่างของหลายภาคส่วน รวมถึงภายในชุมชนเอง สมดุลระหว่างการใช้ประโยชน์และการอนุรักษ์ทรัพยากรจึงมีความสำคัญยิ่ง และเป็นบทบาทของนักวิจัยที่จะใช้หลักวิชาการในการสืบค้น ศึกษาบริบท วิเคราะห์สถานการณ์และข้อมูล เพื่อเสนอทางเลือกสู่จุดสมดุลนั้น

บทความทั้ง 6 ที่เผยแพร่ในวารสารฉบับนี้ มีหัวใจร่วมกันที่มหาวิทยาลัยเข้าถึงและทำงานกับพื้นที่อย่างใกล้ชิด สร้างการมีส่วนร่วม ศึกษาวัฒนธรรมและทรัพยากรท้องถิ่น พัฒนาเกษตรทางเลือกและแหล่งท่องเที่ยวในชุมชน  ซึ่งกลไกเล็กๆ แต่สำคัญนี้ จะนำไปสู่ สมดุลระหว่างการอนุรักษ์วิถีดั้งเดิมและการเปลี่ยนแปลงอันหลีกเลี่ยงไม่ได้ ในอัตราที่ทุกฝ่ายยอมรับได้

บทบาทของมหาวิทยาลัยที่มีความสำคัญเสมอมา คือ การสนับสนุนภาคธุรกิจ ในบริบทเศรษฐกิจฐานเกษตรกรรมของประเทศไทย จึงมีความจำเป็นในการสนับสนุนงานวิจัยที่ตอบโจทย์ภาคการเกษตร ความหลากหลายของภาคการเกษตรในแต่ละท้องถิ่น สะท้อนสู่ความหลากหลายของบทความที่เผยแพร่ในวารสารฉบับนี้ 
โดยบทความแรก นำเสนอแนวคิดและบทบาทของการจัดการงานวิจัยในมหาวิทยาลัย ที่มีโฟกัสเชิงพื้นที่และเชิงประเด็นอย่างชัดเจน สำหรับบทความที่สอง เกี่ยวข้องกับการจัดการพืชเศรษฐกิจสำคัญของภูมิภาคอย่างครบวงจร บทความที่สาม เป็นแนวทางการสร้างการมีส่วนร่วมในการพัฒนาสื่อ เพื่อสนับสนุนการตลาดผลผลิตการเกษตร ส่วนบทความอื่นๆ มีเนื้อหาเชื่อมโยง อาหารพื้นบ้าน และ ภูมิปัญญาท้องถิ่น ที่มีศักยภาพสร้างรายได้ส่วนหนึ่งของวงจรธุรกิจการเกษตร

สถาบันการศึกษาของประเทศไทย ได้ถ่ายทอดองค์ความรู้เพื่อสนับสนุนภาคการเกษตรมาอย่างต่อเนื่อง ในรูปแบบการบริการวิชาการ ถ่ายทอดเทคโนโลยี สำหรับการวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ เป็นรูปแบบที่เข้าถึงเกษตรกร สร้างการมีส่วนร่วมตลอดกระบวนการตั้งแต่การพัฒนาโจทย์วิจัย เพื่อแก้ไขปัญหาและพัฒนาอย่างยั่งยืน องค์ความรู้ในการวิจัยมักมีความจำเพาะที่ยากแก่การเข้าถึง โดยเฉพาะส่วนที่ใช้สมการคณิตศาสตร์ หรือเครื่องมือที่ซับซ้อน ดังนั้นนอกจากการพัฒนางานให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่แล้ว คณะผู้วิจัยยังต้องพัฒนาทักษะในการเชื่อมโยงองค์ความรู้สู่การใช้ประโยชน์ สื่อสารความเข้าใจในศาสตร์วิทยาการให้สาธารณชนเข้าถึงได้ บทความที่เผยแพร่ ในวารสารฉบับนี้ เป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นถึงการวิจัย ที่ยังคงมิติเชิงลึก พร้อมกับสร้างการมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาภูมิภาคต่างๆ บนฐานเกษตรกรรม ได้เป็นอย่างดี

ความพร้อมของสถาบันอุดมศึกษาในการจัดการศึกษาเพื่อผลิตบัณฑิตเป็นบุคลากรวิชาชีพต่างๆ ทำให้มหาวิทยาลัยที่กระจายอยู่ทั่วประเทศมีองค์ความรู้และทรัพยากร ที่สามารถส่งเสริมเศรษฐกิจและสุขภาวะชุมชน บทความทั้ง 6 เรื่อง ในเล่มนี้ แสดงถึง บทบาทของชุมชนที่เปลี่ยนแปลงจากฝ่ายรับการถ่ายทอดเทคโนโลยีและองค์ความรู้ เป็นภาคีที่ร่วมคิดร่วมทำตลอดกระบวนการ ทำให้งานวิชาการสามารถเข้าถึง เชื่อมโยงศักยภาพชุมชนและทุนทางสังคมได้อย่างแท้จริง เกิดนวัตกรรมที่อิงบริบทของพื้นที่ และ สร้างโอกาสการเปลี่ยนแปลง และพัฒนาได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

วารสารวิชาการทำหน้าที่เสมือนประตู ให้ผู้อ่านเข้าถึง การค้นพบใหม่ และงานวิจัยในพื้นที่ต่างๆ ศาสตร์ต่างๆ รวมทั้ง การบูรณาการศาสตร์ เพื่อตอบโจทย์ใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงที่ไม่หยุดนิ่ง ด้วยจำนวนวารสารและบทความวิจัย จำนวนมาก ฐานข้อมูลวารสาร เช่น ISI และ Scopus จึงมีประโยชน์เป็นอย่างยิ่งในการกลั่นกรองคุณภาพ รวบรวมการอ้างอิง (Citation) และสามารถใช้สืบค้นเพื่อวิเคราะห์ จัดหมวดหมู่ ตามคำสำคัญ หัวเรื่อง ปีที่เผยแพร่ ประเทศ และสถาบัน

ฐานข้อมูล TCI (Thai-journal Citation Index) โดยศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย มีการดำเนินการตามแนวทางที่เป็นมาตรฐานสากล นักวิจัยควรใช้ประโยชน์เพื่อการสืบค้นอย่างต่อเนื่องเป็นกิจวัตร ไม่เพียงในขั้นตอนการเขียนบทความเท่านั้น แต่รวมถึงในช่วงพัฒนาโจทย์เพื่อเสริม แนวความคิดใหม่บนงานที่มีมาก่อน และสามารถลดความ ซ้ำซ้อนของข้อเสนอโครงการวิจัย

การเปลี่ยนแปลง เกิดขึ้นกับทุกสรรพสิ่ง ในทุกสังคม แต่การยอมรับโดยแต่ละปัจเจกบุคคลหรือชุมชนนั้น ขึ้นกับอัตราการเปลี่ยนแปลงเป็นสำคัญ เมื่อมีประเด็นเกี่ยวข้องกับการใช้ทรัพยากรในพื้นที่เพื่อสร้างประโยชน์เชิงเศรษฐกิจ แล้วเร่งให้เกิดการเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว ย่อมนำไปสู่ความเห็นที่แตกต่างของหลายภาคส่วน รวมถึงภายในชุมชนเอง สมดุลระหว่างการใช้ประโยชน์และการอนุรักษ์ทรัพยากรจึงมีความสำคัญยิ่ง และเป็นบทบาทของนักวิจัยที่จะใช้หลักวิชาการในการสืบค้น ศึกษาบริบท วิเคราะห์สถานการณ์และข้อมูล เพื่อเสนอทางเลือกสู่จุดสมดุลนั้น

บทความทั้ง 6 ที่เผยแพร่ในวารสารฉบับนี้ มีหัวใจร่วมกันที่มหาวิทยาลัยเข้าถึงและทำงานกับพื้นที่อย่างใกล้ชิด สร้างการมีส่วนร่วม ศึกษาวัฒนธรรมและทรัพยากรท้องถิ่น พัฒนาเกษตรทางเลือกและแหล่งท่องเที่ยวในชุมชน ซึ่งกลไกเล็กๆ แต่สำคัญนี้ จะนำไปสู่สมดุลระหว่างการอนุรักษ์วิถีดั้งเดิมและการเปลี่ยนแปลงอันหลีกเลี่ยงไม่ได้ ในอัตราที่ทุกฝ่ายยอมรับได้

ความเกี่ยวข้องของอาหารกับชีวิตประจำวัน นำมาสู่งานวิชาการหลากหลายศาสตร์ ครอบคลุมทุกแง่มุม ความหลากหลายของพื้นที่ในมิติทรัพยากรและมิติสังคมวัฒนธรรม เปิดโอกาสให้นักวิจัยสามารถสืบค้น สังเคราะห์ จัดการความรู้ หรือ ถ่ายทอดเทคโนโลยี ตามบริบทของพื้นที่ ซึ่งมีส่วนในการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์และส่งเสริมเศรษฐกิจท้องถิ่น ดังตัวอย่างงานที่เผยแพร่ผ่านบทความ 4 เรื่องจาก 4 ภาค 4 สถาบันการศึกษา ในวารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ฉบับที่ 4 ของปีนี้

วารสารฉบับนี้ยังได้เผยแพร่ บทความด้านการบริหารจัดการงานวิจัยเชิงพื้นที่ต่อเนื่องเป็นฉบับที่ 2 โดยผู้บริหารรุ่นใหม่ จากมหาวิทยาลัยที่รับทุนวิจัยมุ่งเป้าในแผนงานนวัตกรรมเพื่อสังคมและ ชุมชน ซึ่งนำเสนอแนวคิดระบบการประเมินที่สามารถปรับใช้ เพื่อขับเคลื่อนพันธกิจสัมพันธ์มหาวิทยาลัยกับสังคม

เมื่อสถานการณ์ที่มีทรัพยากร ข้อจำกัด และปัจจัย ใกล้เคียงกัน แต่เกิดผลลัพธ์ที่แตกต่างกันอย่างมาก สิ่งที่เป็นสาเหตุสร้างความแตกต่างนั้นมักจะเป็นการจัดการ ซึ่งสามารถเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร ลดอุปสรรคจากข้อจำกัด ควบคุมปัจจัยสร้างระบบให้ดีได้

บทความในวารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ ฉบับนี้ เผยแพร่กรณีศึกษาและองค์ความรู้ที่มีประโยชน์ในการจัดการชุมชนที่เปลี่ยนแปลงกลายเป็นเมือง ขยะชุมชน การท่องเที่ยว บุคลากรด้านสาธารณสุข การเรียนการสอน รวมถึงระบบวิจัยในมหาวิทยาลัย ซึ่งในประเด็นการจัดการระบบวิจัยนั้นเป็นที่กล่าวถึงและได้รับความสนใจมากขึ้น ว่ามีความสำคัญควบคู่กับการพัฒนาโจทย์วิจัยและพัฒนานักวิจัย แต่ยังมีบทความวิชาการและวิจัยเกี่ยวกับการจัดการงานวิจัยเผยแพร่จำนวนน้อย จึงขอเชิญชวนผู้บริหารในสถาบันอุดมศึกษาใช้วารสารเป็นช่องทางร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ให้มีการอ้างอิงและปรับใช้ตามบริบทต่อไป

วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ฉบับนี้ ได้รับเกียรติให้เผยแพร่ บทปาฐกถา โดย ผศ ดร วัลลา ตันตโยทัย ที่เกี่ยวข้องกับการดูแลสุขภาพในบริบทสังคมไทย และบทความรับเชิญ โดย ดร นพ อุดมศักดิ์ แซ่โง้ว เรื่องนโยบายประกันสุขภาพ ชึ่ง เชื่อมโยงกับ คลัสเตอร์ ที่ 2 Health, Wellness & Biomedical ที่สถาบันอุดมศึกษาจะมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนประเทศตามนโยบายประเทศไทย 4.0 และแสดงถึงความสำคัญของมิติทุนมนุษย์ ที่เสริมกับมิติของเทคโนโลยี ในการพัฒนาตามแนวทางนี้ด้วย

มิติทุนมนุษย์ ยังปรากฏชัดใน คลัสเตอร์ที่ 5 Creative, Culture & High Value Service ชึ่งบทความวิจัย 3 จาก 5 เรื่องในฉบับนี้ได้แสดงให้เห็นบทบาทของสถาบันการศึกษา ในการสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนใน 3 ภูมิภาค เพื่อ ส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ตามแนวทางประเทศไทย 4.0

บทความของ Jaime Teixiera Da Silva และคณะ ที่เผยแพร่ใน Walailak Journal of Science and Technology ปีที่ 14 ฉบับที่ 4 ได้กล่าวถึง การประชุมวิชาการที่หวังผลประโยชน์เชิงธุรกิจ จนละเลยคุณภาพทางวิชาการ ทำให้สูญเสียกลไกพัฒนาการวิจัย เพราะการประชุมวิชาการ เป็นโอกาส ของการเสนอผลงานวิจัย ที่มีการปฏิสัมพันธ์โดยตรงระหว่างนักวิชาการ สามารถเสริมกับการเผยแพร่ผลงานในวารสารวิชาการ

วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ ของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) มีจุดยืนในการส่งเสริมการประชุมวิชาการที่มีคุณภาพ โดยพร้อมเชื่อมโยงกับ ผู้จัดการประชุมวิชาการ หัวข้องานวิชาการรับใช้สังคม หรืองานวิจัยเชิงพื้นที่ นำผลงานที่นำเสนอในการประชุม และไม่เคยเผยแพร่ในรูปแบบบทความฉบับเต็ม เข้าสู่การประเมิน และเผยแพร่ในวารสารฉบับพิเศษ สืบเนื่องจากการประชุม

วารสารวิชาการ เป็นสื่อสำคัญในการถ่ายทอด และแลกเปลี่ยนองค์ความรู้จากการวิจัยในแต่ละยุคสมัย อีกทั้งเป็น มรดกทางวิชาการ ส่งต่อระหว่างนักวิชาการจากรุ่นสู่รุ่น ดังที่เห็นได้จากวารสารชั้นนำเป็นที่ยอมรับในระดับสากล ล้วนได้รักษาคุณภาพทางวิชาการ ผ่านการพิสูจน์ของกาลเวลา

วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ ของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ฉบับนี้ เป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงอีกครั้งหนึ่ง โดยโครงการความร่วมมือเพื่อพัฒนางานวิจัยเชิงพื้นที่ระหว่าง มวล และ สกว ได้รับความไว้วางใจให้สืบทอดการผลิตวารสารตั้งแต่ปีที่ 9 กองบรรณาธิการชุดใหม่จึงขอใช้โอกาสนี้ขอบพระคุณ ท่านอนุช อาภาภิรม บรรณาธิการและคณะ ที่วางรากฐานวารสารในปีที่ 1-6 และ รศ. ดร. กาญจนา แก้วเทพ บรรณาธิการและสถาบันคลังสมองของชาติ ที่พัฒนาวารสารผ่านปีที่ 7-8 เผยแพร่งานวิชาการรับใช้สังคมและงานวิจัย ABC ให้เป็นที่รู้จัก ยอมรับและอ้างอิงกว้างขวางในวงการวิชาการไทย

นอกจากคงรักษาความต่อเนื่องในการเผยแพร่ กองบรรณาธิการชุดใหม่ยังมุ่งรักษาอัตลักษณ์ที่โดดเด่นของวารสารไว้ พร้อมกับขยายการนำไปใช้ประโยชน์ผ่านสื่อสาธารณะที่เชื่อมโยงบทความ และ เพิ่มการรับรู้โดยการเผยแพร่ในรูปแบบที่เป็นสากล ต่อไป